Tienminutengesprek op de middelbare school: 'Geef geen tegengas'

Twee deskundigen geven tips voor een geslaagd tienminutengesprek op de middelbare school en een docent vertelt over zijn aanpak.


Tekst: Ilona Stuijt | 7 juni 2014 

‘Wijs alleen het gedrag van de scholier af’

Lerarenopleider en docentencoach Margriet Groothuis schreef onder andere het boek Mentor in het voortgezet onderwijs. “Om te beginnen is het goed om alle informatie die er over een kind is verzameld in een dossier goed op een rijtje te hebben en om te weten wat het doel van het gesprek is. Een goede opening van het gesprek is dan ook: ‘Wat fijn dat u gekomen bent, wat kan ik voor u doen?’

Docenten moeten beseffen dat ze vanuit een positie als professional praten en dat het vanuit die positie logisch is om ouders met ‘u’ aan te spreken. Het gesprek richt zich vooral op het kind-op-school. Natuurlijk hebben de gezondheid van het kind, de thuissituatie en de omgeving ook invloed op het schoolse functioneren, maar beperk jouw inbreng tot je deskundigheid als docent. Als je minder leuk nieuws brengt, bijvoorbeeld dat de leerling zich niet voldoende inzet, wijs dan alleen het gedrag af en niet het kind zelf. Dat klinkt mooi en makkelijk, maar ik weet dat dat niet altijd even simpel is. Daarom is het goed om in gedachten te houden dat kinderen in ontwikkeling zijn en nog van alles mogen leren. Ook van wat er niet goed gaat, steken ze veel op. Als ouders zeggen dat het door school komt, dat school de leerling niet genoeg achter de vodden zit, ga dan niet in de verdediging, maar leg uit dat jij de onmacht deelt. Goed blijven luisteren naar de ouders is belangrijk. Zij kennen hun kind het best en met hen kun je bespreken wat je samen kunt doen om tot een oplossing te komen.

Soms komen er natuurlijk ook ouders van leerlingen met wie het gewoon prima gaat. Dan is het leuk om een paar dingen over het kind te noemen: ‘Hij zit naast die en die, hij was heel blij toen…’, enzovoorts. Vraag ook naar hoe het thuis gaat. Wat zijn zijn hobby’s, waar liggen zijn interesses? En natuurlijk mag een gesprek ook binnen de tien minuten afgerond worden.”

‘Toon ook begrip voor de ouders’

Johannes van Riessen is docent Nederlands, Latijn en kcv op het College Hageveld in Heemstede.
“Een tienminutengesprek open ik altijd met: ‘Wat kan ik voor u doen?’ Je wilt namelijk niet dat ouders na een monoloog van jou van acht minuten zeggen: ‘We kwamen alleen kennismaken.’ Zeker in de onderbouw zijn ouders gewoon nieuwsgierig naar wie hun kind lesgeeft. Of ze vragen alleen: ‘Hoe gaat het in de les?’ Bij ons is het gebruikelijk dat het kind ook meekomt en dat vind ik een voordeel, omdat hij zo’n vraag dan zelf ook kan beantwoorden.

Onze school heeft alleen vwo en het komt voor dat een kind wordt geadviseerd naar de havo te gaan en dus naar een andere school moet. Ik ben er inmiddels achter dat je slecht nieuws, zoals dit, altijd zo snel mogelijk moet vertellen. Wacht sowieso niet tot het tienminutengesprek. Open meteen het slechtnieuwsgesprek met het slechte nieuws: ‘Goedenavond, ik wil het met u hebben over het advies. Het is een havo-advies en ik wil dat uitleggen.’ Als mentor moet je dan vervolgens natuurlijk wel adviseren wat het pad is dat het kind kan bewandelen.

Boze ouders zijn er uiteraard ook. Ik heb een keer meegemaakt dat ouders vonden dat hun kind ten onrechte bleef zitten. Zij waren erg emotioneel. Ik heb toen de teamleider gevraagd bij het gesprek aanwezig te zijn als een procesbewaker. Hij kon de regels van de school uitleggen, terwijl ik er was om aan de ouders en het kind te denken. Ik vind het mijn taak als mentor om ook begrip te tonen voor de ouders. Ik maak in elk geval nooit verwijten en geef geen tegengas, want dan kan een gesprek ontaarden in ruzie. Al heb ik dat gelukkig nog nooit meegemaakt.”
foto: Fred van Diem

‘Begin en eindig altijd met iets positiefs’

Mariëtte Lusse, lector aan de Hogeschool Rotterdam, promoveerde afgelopen december op Een kwestie van vertrouwen, over ouderbetrokkenheid op vmbo’s.
“Wat goed werkt, blijkt uit mijn onderzoek, is het gesprek als voortgangsgesprek te zien in plaats van als een regulier rapportgesprek. Dit gesprek is onderdeel van een bredere aanpak die begint met een kennismakingsgesprek in het eerste jaar. Bij de voortgangsgesprekken is de leerling ook aanwezig en de gesprekken hebben een brede agenda. Het gaat ook over sociale en emotionele ontwikkeling, hoe het thuis gaat en de interesses en schoolloopbaankeuzes van het kind. Mijn advies is ook om niet alleen aandacht te hebben voor wat er niet goed gaat, maar juist voor wat er wel goed gaat. Een positieve benadering tijdens een oudergesprek, daar draait het om. Begin altijd met iets positiefs en eindig daar ook mee. Bij ontwikkelpunten, bijvoorbeeld als een leerling steeds te laat komt, bespreek je wat de leerling hier zelf aan kan doen en hoe school en ouders hem daarbij kunnen ondersteunen. Hoe gaan we dit samen oplossen?
Soms zijn er onderwerpen te bespreken waarbij het beter is dat de leerling er niet bij is. Bijvoorbeeld als het gaat over pesten. In specifieke omstandigheden is het ook beter om niet het gesprek af te wachten, maar al eerder met de ouders te praten.

Als je met ouders in contact bent, komt slecht nieuws nooit onverwacht. Sommige ouders zijn natuurlijk bezorgd of teleurgesteld en daardoor boos. Laat ouders daarom altijd uitspreken en ga niet in de aanval of verdediging. Zorg dat ouders zich gehoord voelen.

Een gesprek is geslaagd als alle drie de partijen het gevoel hebben dat er goed naar hen geluisterd is en als het perspectief biedt voor de toekomst.”

Categorie

Sleutelwoorden

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren