Lievelingetjes

Lievelingetjes. Iedere leerkracht heeft ze, maar niemand loopt er graag mee te koop. Een goede leraar trekt toch geen leerlingen voor? Over het ontstaan van favorieten en wat je er tegen kunt doen.

1 Doorzie het mechanisme
Een docent kan nooit helemaal neutraal zijn. Als mens heb je je voorkeuren, en als docent dus ook. Je denkt rationeel misschien dat je niemand voortrekt, maar het helemaal automatisch. Het klikt met de ene leerling net iets beter dan met een ander. Ook leerlingen die zich gemakkelijk binnen het onderwijssysteem voegen, worden vaak de lievelingetjes. Deze leerlingen snappen direct wat de bedoeling is - of jouw instructie nu duidelijk was of niet. En daardoor strelen ze jouw ego, net als vriendelijke leerlingen dat doen met een aardige opmerking. Ze geven de leerkracht een competent gevoel. Dat mechanisme moet je doorzien, zeker als je net voor de klas staat en nog onzeker bent. Het is menselijk dat je je competent wilt voelen, maar pas op dat het je niet in zijn greep neemt.

2 Plak geen etiketten
Met je eerste indruk plak je al snel een etiket op leerlingen. Terwijl jouw verwachtingspatroon niets te maken heeft met de echte capaciteiten van leerlingen. Sterker nog, vaak creëer je met het plakken van dat etiket je eigen waarheid. Want als het ‘aardige’ meisje een vriendelijke opmerking maakt, bevestigt dat het beeld van: ‘Zie je wel, zij is aardig. Je bedankt haar en prijst haar wellicht om haar vriendelijkheid. Zij zal vervolgens geneigd zijn nog beter haar best te doen. En voilà, zie daar je aardige leerling. Hou dus een open blik. Dit maakt het makkelijker om objectief te blijven en het stelt je in staat om later in het jaar die ‘aardige’ leerling flink aan te pakken als dat nodig is.

3 Krijg zicht op je blinde vlek
Je hebt altijd een blinde vlek, leerlingen die je niet echt ziet. Of die je (on)bewust geen of te weinig aandacht geeft. Krijg grip op je blinde vlek. Maak eens een schema waarin je links de namen van lastige leerlingen zet en rechts die van leuke leerlingen. Spontaan, dus uit het hoofd. Misschien leer je zo dat je jongens links zet en meisjes rechts. Of andersom. Of dat je de namen van de lastige leerlingen niet eens kunt opnoemen. Zo ontdek je allerlei - soms confronterende - patronen die voor jou belangrijk zijn in de klas.

4 Tackel je voortrekgedrag
Er zijn vele manieren om jouw automatische gedrag te tackelen. Kruis bijvoorbeeld in de namenlijst willekeurig een paar namen aan. Deze mensen ga jij een kwartaal lang benaderen als de slimmeriken van de klas. Of zet een kruisje achter de naam van iedere leerling die een beurt heeft gehad. Begin pas aan een ‘tweede ronde’ zodra iedereen een kruisje heeft. Zo dwing je jezelf de aandacht te verdelen. Een andere manier is om voor jezelf van iedere leerling ook de leukere aspecten te benoemen. Reflecteer ook kritisch op je eigen handelen met collega’s. Houd elkaar scherp.

5 Wees beschikbaar voor de stillere leerling
Blijf na de les even in de klas zitten, zodat onzekerder leerlingen een-op-een met jou kunnen praten. Dit is een uitnodiging voor iedereen die in de les zijn mond niet open durft te doen.

6 Wees objectief
Doe de overdracht van leerlingen zonder interpretaties, zodat een kind altijd een frisse start krijgt in de volgende klas. Dus niet: ‘Tom is een leuke leerling.’ Maar: ‘Tom maakt makkelijk contact met andere kinderen en is vaak vrolijk.’ Vraag ook je collega’s de overdracht naar jouw klas op deze manier te doen.

7 Leer van die schatjes
Wat zou het makkelijk zijn met alleen maar lieverdjes in de klas, leerlingen die geïnteresseerd luisteren en altijd hun huiswerk doen. Maar weet dat je het meeste leert van kinderen die zich minder makkelijk voegen. Zij zijn eigenlijk het meest interessant, omdat zij aangeven dat er iets ontbreekt in jouw aanpak of in het onderwijssysteem. Met hun hulp kun je je eigen vakmanschap verbeteren.

8 Leg de lat hoog
Verwachtingen kunnen je ook helpen om het niveau te laten stijgen. Laat dit in je voordeel werken en stel hoge eisen. Niet alleen aan de nerd en het stille meisje, maar ook aan dat flamboyante uitgaansmeisje en die stoere jongen. Uit onderzoek blijkt namelijk dat leerlingen presteren naar de verwachting die een docent van hen heeft.

Categorie

Sleutelwoorden

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen