Straatcultuur

 

Een grote bek, grof taalgebruik, nul respect voor officiële gezagsdragers en zeker als dat vrouwen zijn. De straatcultuur die leerlingen iedere dag mee de school in nemen, verhoudt zich slecht tot de schoolcultuur. Hoe vind jij daarin je weg?

1 Voel je niet persoonlijk aangesproken
Straatcultuur bestaat. Het is een manier van doen die zich kenmerkt door machogedrag, geweld, brutaliteit, uiterlijk vertoon, dynamiek, weinig structuur, straattaal en een anti-intellectuele houding. Lezen, leren en argumenteren zijn saaie, overbodige activiteiten in deze cultuur. Straatcultuur staat dan ook haaks op de cultuur op school, die draait om discipline, structuur, orde, zitten, denken en Algemeen Beschaafd Nederlands. Als leerkracht ben je vertegenwoordiger van alles waar deze jongeren zich tegen afzetten. Voel je dan ook niet persoonlijk aangesproken. Maak het wel bespreekbaar in het team. Want bewust omgaan met straatcultuur is onderdeel van een veilig schoolklimaat.2 Kijk verder dan etniciteit
Het gaat om jongeren die zich afzetten tegen de burgermaatschappij. Op straat horen ze erbij, doen ze ertoe, vinden ze veiligheid, vertier, status, een eigen plek. En het mooie is dat de beste integratie op straat plaatsvindt: alle nationaliteiten gaan er met elkaar om. Erken dat de straatcultuur soms de oorzaak is van overlastgevend gedrag en gooi het niet te snel op etniciteit, cultuur of religie.3 Betrek de moeders erbij
Straatjongeren zijn door de rapcultuur gewend neer te kijken op vrouwen en hen als (lust-)object te zien. Vrouwelijke leerkrachten, vooral jonge meiden, hebben het dus moeilijk. Deze houding kan zich uiten in kinderachtig gedrag zoals niet luisteren. Of in denigrerende opmerkingen en scheldwoorden. Wat te doen? Maak kennis met de moeders van die leerlingen. Want voor moeders hebben deze jongeren juist veel respect. Probeer als vrouwelijke docent bij de gevoelsverhouding tussen moeder en kind uit te komen. Praat samen met de moeders over de botsing tussen school- en straatcultuur en het belang van school voor haar kind.4 Spreek en handel in de context van de schoolcultuur
Realiseer je dat je als leerkracht onderdeel bent van een pedagogische driehoek waarin de school-, thuis- en straatcultuur samenkomen. Als de leerlingen in de klas een wij-gevoel hebben, gaan ze spelletjes spelen met de docent. Geluidjes maken, iets overgooien. Besef dat het een spel is en dat jij daar deel van uitmaakt. Boos worden en ‘zet het geluid van je telefoon nu eens uit’ roepen, maken het spel leuker. Laat je daar niet toe verleiden. Wat kun je wel doen? Verplaats het spel door een raddraaier aan te spreken binnen de context van de schoolcultuur: ‘Kevin, wil jij opdracht 2 voor ons doen?’ Hiermee verplaats je de aandacht, beledig je niemand en de leerlingen eromheen schrikken: ‘als ik de beurt krijg en het niet weet, sta ik voor schut’. Gezichtsverlies is het ergste dat je kan overkomen in de straatcultuur.5 Toon interesse en stel grenzen
Vaak houden deze jongeren thuis veel ballen in de lucht. Toon interesse in hun leven: wat houdt ze bezig? En stel in de klas duidelijke regels en grenzen: niet bellen, eten, praten, lopen. Laat je niet verleiden tot een discussie over het oprekken van die grenzen. Als je een keer toegeeft, ben je de regie kwijt.6 Wees een leerkracht op wie ze kunnen bouwen
Ga niet mee in de mores van de straatcultuur, want je verliest geheid. Wees authentiek en kundig als leerkracht. Jongeren van de straat hebben een zesde zintuig voor mensen die ‘echt’ zijn. Ze moeten het gevoel hebben dat je betrokken bent bij wat je doet. Dat je je vak beheerst en ervan houdt. Dat je om je leerlingen geeft en dat je ze van A naar B wilt brengen. Als die houding ontbreekt, is het onbegonnen werk. Wees die docent waar ze op kunnen bouwen, want als ze je kunnen vertrouwen, gaan ze voor je door het vuur. 7 Nodig een rolmodel uit
Wijs jongeren niet af om de taal die ze spreken. Leer ze wel het Algemeen Beschaafd Nederlands en leg uit dat ze die taal nodig hebben in de burgermaatschappij. Nodig rolmodellen uit in de klas: een jongere die de mores van de straat kent, maar ook de mores van de burgermaatschappij. Hij zal de jongeren eerder verleiden tot gewenst gedrag dan de gemiddelde docent.

Categorie

Sleutelwoorden

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen