Bron Straksvoordeklas Publicatiedatum 03.2004 Auteur Hanne Obbink

9 tips voor banenzoekers

Je eerste baan is belangrijk. Toch gaan beginnende leraren nogal eens in zee met de eerste de beste school die ze een plek aanbiedt. Niet verstandig, vinden loopbaanadviseurs, want op een baan die niet bij je past, kan je vreselijk afknappen. Negen tips die je helpen een baan te vinden waar je wel gelukkig van wordt.

Kies een school niet willekeurig
Je kunt natuurlijk de Gouden Gids opslaan bij de S van scholen en het hele rijtje dat je daar vindt afbellen op zoek naar een vacature. Maar verstandig is dat niet. Want de kans dat een willekeurig uit de Gouden Gids geprikte school toevallig ook een school is die goed bij je past, is niet zo groot. "Beginnende leraren hebben het al moeilijk genoeg", zegt Jos Deelen van De-Vocare, een bureau dat bemiddelt tussen scholen met vacatures en werkzoekende leraren. "Op een school die niet bij je past, is de kans dat je afknapt nog veel groter. Dan hou je misschien het hele onderwijs voor gezien, terwijl je in feite niet afgeknapt bent op het onderwijs, maar op die ene slecht gekozen school."

Wees niet bang de boot te missen
Als net afgestudeerde leraar wil je natuurlijk snel aan het werk. En hoewel het tekort aan leraren de komende jaren groot blijft, kan het best zijn dat net op het tijdstip dat jij een baan gaat zoeken de vacatures niet voor het oprapen liggen. Wees dan geduldig, die vacatureloze periode kan nooit lang duren. Als jonge, onervaren leraar lig je zeker niet slechter in de markt dan ouwe rotten in het vak, weet Deelen van De-Vocare, al was het maar omdat jij goedkoper bent. Zijn collega Janny Jacobs van bemiddelingsbureau Fairflex weet uit ervaring. "Jonge, frisse krachten zijn zeker gewild."

Denk na over jezelf
Oké, dat waren twee tips over wat je vooral niet moet doen. Maar nu wat wel verstandig is. Allereerst: nadenken over jezelf. Dat is de tip waarmee zo ongeveer elke loopbaanadviseur van wal steekt. "Wie ben ik? Wat kan ik? Wat wil ik? Waar pas ik?" Dat zijn de vier vragen die je je volgens Robert Huttig moet stellen. Hij kan het weten, want hij werkte twintig jaar aan een pabo, was vervolgens zeven jaar loopbaanadviseur en werkt sinds kort aan de Educatieve faculteit Amsterdam. Maar hoe kom je daar achter? Het loopbaancentrum van de Erasmus Universiteit (Labeur) heeft een paar simpele adviezen. Ga na wat je tot nu toe gepresteerd heb en bedenk welke kwaliteiten je daarvoor nodig had. Bespreek met goede vrienden en familie wat die als jouw specifieke eigenschappen en vaardigheden zien. En: wat kreeg je te horen tijdens je opleiding, van medestudenten, docenten en stagebegeleiders? Denk vervolgens ook eens terug aan het begin van je studie: waarom heb je daar ooit voor gekozen? "Ga niet uit van de banen die beschikbaar zijn", stelt Hugo Galama van Questio, het loopbaancentrum van de Hogeschool Windesheim, "maar ga uit van de vraag: waar word ik enthousiast van."

Ga netwerken
Heel belangrijk, vindt Huttig (Efa): als je op zoek gaat naar een school die bij je past, praat dan met mensen. Hoe meer, hoe beter. Veel scholen in de regio zullen stageschool geweest zijn van je medestudenten; zoek die studenten op en praat over hun ervaringen. Woon je in een dorp, dan ken je misschien mensen die kinderen op een bepaalde school hebben; praat ook met hen. "Je moet heel goed zicht krijgen op de school waar je misschien wilt werken", zo omschrijft Huttig het belang van al deze contacten. Het allerbeste is volgens Huttig om docenten zelf te benaderen voor een zogeheten netwerkgesprek. Zoek een school uit waar je misschien zou willen werken en ga er eens praten met een docent. Niet zozeer om een baan binnen te slepen, maar om je beeld van de school te verscherpen. Solliciteren is pas een volgende stap. En dat hoeft niet per se bij de school waar je dat netwerkgesprek gevoerd hebt, het kan ook bij een soortgelijke school elders. Misschien moet je even een drempel over om ‘zomaar' een docent te benaderen, weet Huttig. "Maar de meeste leraren vinden het hartstikke leuk om over hun vak te praten."

Laat jezelf zien in je sollicitatiebrief
Heb je je terdege georiënteerd en vind je een vacature die bij je past, dan moet er uiteraard een sollicitatiebrief geschreven worden. Toets ‘sollicitatietips' in op een zoekmachine als Google en je vindt tips te kust en te keur. Dat je brief niet langer dan één kantje moet zijn, en je cv niet langer dan twee. En dat je je brief het beste een dag kunt laten liggen als 'ie klaar is, dan kun je er de volgende dag nog eens kritisch naar kijken. Belangrijk is ook dat je jezelf laat zien, zegt Galama (Windesheim). De keurigste brieven zijn vaak niet de meest overtuigende. "Overtuigend worden ze pas als je schrijft waar je lol in hebt of waar je goed in bent."

Speel je netwerk-kennis uit tijdens het sollicitatiegesprek
"Heb je goed genetwerkt, dan is een sollicitatiegesprek misschien nog niet meteen een makkie, maar je hebt wel heel veel pré's", zegt Huttig (Efa). "Je weet zeker dat je graag op die school wilt werken en je weet ook goed of je de baan aankunt. Daardoor zul je in het gesprek een heel stuk overtuigender zijn." Verwijs in het sollicitatiegesprek ook naar het netwerkgesprek dat je gevoerd hebt, voegt Huttig er nog aan toe, dan heb je meteen een goede binnenkomer.

Een afwijzing? Gewoon doorgaan met netwerken
Word je afgewezen voor de baan die je graag had willen hebben, bel dan uiteraard beleefd om te weten te komen waarom. Dat staat in elke sollicitatiehandleiding, en dat moet je ook echt doen. Zo kan je erachter komen welke indruk je gemaakt hebt, en daarnaast kan je vragen of er binnenkort misschien plekken vrijkomen. "Zo gebruik je een sollicitatiegesprek in feite als een volgende stap in het netwerken", zegt Huttig (Efa).

Willen ze je graag? Zeg niet meteen ja
Het komt nogal eens voor dat een beginnende leraar meteen een aantal zaken door de strot geduwd krijgt. Meer uren dan gewenst, of extra taken. Aarzel niet om ‘nee' te zeggen, want dat soort zaken kan je net de kop kosten in die zware eerste tijd. Als het goed is, heb je in het sollicitatiegesprek duidelijk gemaakt onder welke voorwaarden je de baan wilt, bijvoorbeeld dat je goede coaching wilt. Hou daar dan ook aan vast. "Veel pas afgestudeerden hebben het gevoel dat ze dankbaar zouden moeten zijn voor een baan", zegt Galama (Windesheim). "Dat is echt niet zo. Het gaat om jou, om de vraag of jij plezier zult hebben in die nieuwe baan."

Verkeerde keus? Maak snel een volgende carrièstap
Heb je al deze goede raad in de wind geslagen of zit je om andere redenen opgescheept met een baan waar je niet gelukkig mee bent, blijf dan niet hangen, maar zorg dat je snel weer weg komt. "Zie het als iets waarvan je kunt leren", zegt Huttig, "en maak snel een volgende carrièrestap."

Artikelen