Bron het onderwijsblad Publicatiedatum 19.05.2007 Auteur Rineke Wisman
De sterren van juf Esmaa Alariachi
Met haar zussen Jihad en Hajar maakt Esmaa Alariachi het spraakmakende tv-programma De meiden van Halal. Na de zomer beginnen de opnames van een nieuwe reeks waarin de drie mondige moslima's de discussie aangaan met andersdenkenden. Sinds kort is Alariachi sidekick bij de talkshow Knevel & van den Brink. Naast haar tv-werk staat ze voor een Amsterdamse klas met moeilijk opvoedbare kinderen. "Het eerste wat ze moeten leren, is ophouden met schelden en vloeken."
Op het schoolbord staan de namen van haar leerlingen met daarachter een aantal sterren. "Goed gedrag levert ze een ster op", legt Esmaa Alariachi uit. "Door op tijd komen of een halfuur zelfstandig te werken, verdienen ze zo'n ster. Maar dat kunnen ze dus bijna niet. Als een leerling vijf sterren verdiend heeft, mag hij 25 minuten chillen." Alariachi wijst naar een lokaal naast het schoolplein waar leerlingen kunnen tafelvoetballen en -tennissen. Achter een van de namen staan 156 sterren. "Deze leerling is de school eigenlijk ontgroeid. Zijn moeder wil hem graag hier houden, omdat ze bang is dat hij anders terugvalt in zijn oude gedrag."
Alariachi is docent Engels op het Altra College, een school in Amsterdam voor zeer moeilijk opvoedbare kinderen. De acht leerlingen die zij begeleidt komen van een gewone vmbo-school. "Daar ging het een paar keer mis of één keer goed mis en dan wil de school zo'n leerling niet meer hebben." Een time-out bij het Altra College moet terugkeer mogelijk maken. Als na zo'n periode blijkt dat terugkeer niet verstandig is, kunnen de leerlingen maximaal twee jaar op de school blijven. "Tijdens de time-out gaan de leerlingen gewoon door op het oude niveau met de boeken die ze hebben. Ik heb bijna voor ieder kind en voor elk vak een ander hoofdstuk en andere informatie. Ze krijgen alle boekvakken van mij. Gym, handvaardigheid en ict krijgen ze van iemand anders."
Hoe was de eerste werkdag hier?
Ze loopt naar de deur en doet even voor hoe sommige leerlingen de klas binnenkwamen: "Hé, kanker, flikker, goedemorgen!" Alariachi: "Met een stalen gezicht wachtte ik tot iedereen binnen was en stelde me toen voor als de nieuwe juf. Het eerste wat ze moesten leren, was netjes praten. Ik liet ze alle vieze woorden opnoemen die ze kenden en noteerde alles op het bord. Ik daagde ze uit. Is dit alles wat jullie weten? Ik kom uit Amsterdam-West en ken er veel meer. Na die sessie was het voortaan verboden om te schelden en beledigen in de klas."
En werkte dat?
"Ze vloeken nu veel minder. Als ze het doen, moeten ze nablijven en ouderwets strafwerk maken. ‘Ik mag niet schelden in de klas.' Een kwartier straf voor één scheldwoord. Ik houd ze hier dan ook echt een kwartier. Ik laat één voor één de leerlingen de klas uit gaan, behalve degene die na moet blijven en doe dan de deur dicht. Na drie keer tegen de muur slaan en ‘ik wil weg' roepen, accepteert de leerling meestal zijn lot en gaat aan het werk. Je bent driekwart van de tijd aan het opvoeden. Heel vermoeiend. Je moet erbovenop zitten en dat is niet leuk om te doen. Het zuigt energie, maar je moet het consequent volhouden. Het zijn naughty children in de puberleeftijd. Deze school moet rust, discipline en duidelijkheid uitstralen. Anders werkt het niet."
Is dat vol te houden?
"Je moet niks persoonlijk nemen. Als ze je moeder gaan uitschelden, willen ze jou ermee raken. Als je daar gevoelig voor bent, ben je de pineut. Ik ontwikkelde mijn eigen methode. Je kan wel advies van anderen aannemen, maar het moet wel bij je passen. Ik heb een oudere collega die heel rustig tegen de leerlingen praat op een moederlijke toon. ‘Waarom doe je dat nou? Je weet toch dat het niet goed is?' Dat past niet bij me. Als ik dat zou doen, kwam het niet over. Soms zeggen de leerlingen iets positiefs over vroegere leraren. Daar haak ik direct op in: Wat was er dan zo leuk aan die persoon? ‘Ze bleef altijd rustig, juffrouw. Als ik flipte - en u weet dat ik kan flippen - bleef zij rustig.' Dat sla ik op. Dan weet ik dat deze aanpak bij deze leerling werkt. Maar ik houd het ook vol, omdat ik een band opbouw met de leerlingen in mijn klas. Ondanks alle narigheid kan ik ontzettend met ze lachen."
Hoe kwam u op de lerarenopleiding Engels terecht?
"Na de mavo en de mbo-opleiding tot doktersassistent kreeg ik een baan in een huisartsenpraktijk. Na twee jaar dacht ik: Dit houd ik niet vol tot mijn 65ste. Ik kon namelijk bloedprikken, kweekjes laten onderzoeken en mensen te woord staan, maar op geen enkele manier groeien. Een assistent die al jaren in dienst was, volgde de nascholingen. Tijdens de lerarenopleiding bleef ik werken bij een dienstenpost van huisartsen in Amsterdam-Zuid. Omdat ik daar min of meer carrière had gemaakt - ik zat zelfs in de ondernemingsraad - ben ik niet op zoek gegaan naar een onderwijsbaan. Ik vond het wel goed zo. Toen ik twee jaar geleden meedeed aan een project over het Midden-Oosten zei iemand: Waarom sta jij niet voor de klas? Hij bracht me in contact met het Altra College en nog diezelfde week tekende ik het contract. Ik heb nooit actief gesolliciteerd."
Uw moeder werkte ook als docent. Heeft dat u geïnspireerd?
"Ik vond het leuk wat ze allemaal deed. En het was geweldig dat zij met de schoolvakanties ook vrij had. Ze zei wel altijd: In het onderwijs ben je nooit uitgeleerd. Mijn moeder was de eerste Marokkaanse vrouw die Arabische les gaf in Nederland. Mijn ouders kwamen als gastarbeiders naar Nederland. Mijn vader was automonteur en kon zo aan de slag. Toen Marokkaanse gezinnen in de jaren zeventig herenigd werden, kwamen er veel Marokkaanse kinderen naar Nederland die naast het reguliere onderwijs nog behoefte aan Arabische les hadden. Toen kon mijn moeder ook weer aan het werk."
Hoe bent u bij de televisie terechtgekomen?
"Mijn zusje Jihad werkte bij de Amsterdamse zender AT5. Zij vertelde verhalen over hoe het er bij ons thuis aan toe ging. Een regisseur wilde er iets mee doen. Het eerste idee was een real life soap à la Big Brother, maar daar voelden we niks voor. Dan zouden we thuis vanwege de camera's ineens onze hoofddoeken ophouden, terwijl we dat in het echt niet doen. We gaan alleen bedekt naar buiten."
Hoe ziet uw toekomst eruit: onderwijs of televisie?
"Ik hoop een combinatie van beiden. Een tv-carrière biedt op dit moment geen zekerheid. Sowieso vind ik het belangrijk om naast tv iets heel anders te doen. Voor de klas staan vind ik mooi, maar ik wil niet tot mijn 65ste op een zmok-school werken. Sommige leerlingen begeven zich buiten schooltijd op het criminele pad. Er zijn er pas nog een paar opgepakt. Dan denk je: Waar doe ik het voor? Ik zou graag meer vakinhoudelijk bezig willen zijn. Ik heb nu niet eens de ruimte om de simple present en de present perfect uit te leggen."
Artikelen