Bron het Onderwijsblad Publicatiedatum 20.10.2007 Auteur Rob Voorwinden
De politie kan het niet alleen
Met maatwerk-afspraken kan de politie veel voor een school doen, zegt politiecommissaris Nol Meulendijks. Maar dan moet die school eerst wel zijn eigen verantwoordelijkheid nemen. "Als anderen gaten laten vallen, springen wij daar niet in."
Leraren voelen zich steeds veiliger op school, zo blijkt uit de agressie-enquête van de AOb. En fysiek geweld blijft zeldzaam op scholen. Geen echt verbazende uitslag voor Nol Meulendijks, politiecommissaris in Eindhoven en lid van de Strategische Beleidsgroep Jeugd van de Nederlandse politie. "Scholen pakken steeds meer hun eigen verantwoordelijkheid op het gebied van veiligheid. En dat levert blijkbaar resultaten op."
Scholen werken op het gebied van veiligheid ook steeds beter samen met de politie. En dat is goed, want volgens Meulendijks kan de politie veel voor het onderwijs betekenen. Tenminste, als scholen eerst zelf een aantal stappen zetten. "Ook wij moeten ons steeds meer beperken tot onze kerntaken. Als andere partijen hun verantwoordelijkheid niet nemen, kunnen wij niet in die gaten springen."
Een school die goed wil samenwerken met de politie zal bijvoorbeeld eerst zelf een veiligheidsplan moeten opstellen. Meulendijks: "Als ouders en leerlingen weten wat het beleid van de school is rond bijvoorbeeld de controle van de kluisjes van de leerlingen, weet iedereen waar hij zich aan moet houden."
Verder is een pestprotocol noodzakelijk en een incidentenregistratie, waarin wordt bijgehouden wat, wanneer, bij wie er iets is gebeurd. Zelfs als er bijna nooit incidenten voorkomen. "Er zijn legio scholen waar alles altijd rustig is. Dan zijn een veiligheidsplan en een incidentenregistratie echter toch handig - al is het alleen maar om iedereen duidelijk te maken wat de regels zijn. En dan heb je iets om meteen op terug te vallen als er onverhoopt wél eens iets gebeurt."
En een school moet altijd contact opnemen met de integrale veiligheidsambtenaar van de gemeente. Meulendijks: "Er zijn veel spelers op het gebied van veiligheid, en die ambtenaar voert de regie. Want de maatregelen moeten wel met elkaar sporen. Stel dat de wethouder voor verkeer in een gemeente vanwege de doorstroming van autoverkeer liever geen extra oversteekplaatsen creëert. En stel dat een school langs een drukke weg daar echt behoefte aan heeft. Die belangen zijn tegenstrijdig, en de veiligheidsambtenaar probeert te zorgen dat alles goed matcht."
Huiszoekingsbevel
Als een school alle plannen op orde heeft kunnen er maatwerk-afspraken worden gemaakt met de plaatselijke politie. Daar hoort een inventarisatieformulier bij: wat zijn de problemen en wat wil de school dat de politie doet. Meulendijks: "Als een school veel last heeft van incidenten met wapens, kan de politie bijvoorbeeld ondersteuning bieden bij het doorzoeken van de kluisjes van leerlingen." Let wel: ondersteuning. "Want de politie mag zelf geen kluisje openen zonder een huiszoekingsbevel. En zo'n bevel krijgen we alleen voor één kluisje, als die specifieke leerling wordt verdacht van wapenbezit."
Met de school wordt ook een checklist ingevuld waarin de afspraken die met de school gemaakt zijn over de inspanningen naar elkaar toe worden vastgelegd. Ook worden er afspraken gemaakt over andere zaken, zoals: waar wordt de politie opgevangen als er noodhulp nodig is. "Stel dat we bij de meldkamer horen dat er politie nodig is in een roc in klas E4. Welke locatie is dat dan, welk gebouw en waar is klas E4? Dankzij die checklist weet de meldkamer dan dat de politie wordt opgevangen door bijvoorbeeld de conciërge bij de zij-ingang in de Kruisstraat. Dat wordt dan meteen aan de agenten doorgeven."
Op die checklist wordt ook door de politie bijgehouden of er bijvoorbeeld personen zijn die op de school al eerder voor overlast hebben gezorgd. "Als het weer meneer Jansen is, weten we welke afspraken er zijn gemaakt. Als er bijvoorbeeld is verordend dat hij zich niet meer op school mag vertonen, pleegt hij lokaalvredebreuk. En kunnen we hem aanhouden."
Bij samenwerking tussen scholen en politie is er altijd sprake van maatwerk, zegt Meulendijks. "Sommige scholen hadden vroeger een eigen agent. Die liep daar rond en had soms ook een eigen kamer. Dat kwam dan voort uit oude afspraken of persoonlijke contacten tussen bijvoorbeeld de directeur en de politie. Maar dat kan niet meer: wij moeten zuinig zijn met onze middelen."
In het politiewezen is ook de zogenoemde ketenaanpak doorgedrongen. Meulendijks: "Vroeger dachten we dat we alles zelf konden, ook bijvoorbeeld voorlichting geven over drugs of hulpverlening. Maar daar zijn agenten niet voor opgeleid. Andere instanties kunnen dat veel beter, dus laten wij dat graag aan hen over."
Uit de agressie-enquête van de AOb blijkt overigens dat een deel van de scholen nog probeert om incidenten te verdoezelen. Meulendijks: "Directeuren zijn soms bang voor imagoschade, maar gelukkig is dat op zijn retour. We werden bijvoorbeeld laatst ingeschakeld nadat er na een schoolfeest verhalen de ronde deden over seksueel misbruik. Daar hadden we normaal misschien geen onderzoek aan gewijd, maar omdat er maatwerk-afspraken met die school liepen hebben we het toch gedaan. Uiteindelijk bleek het te gaan om een onschuldig vrijpartijtje waarbij geen strafbare feiten zijn gepleegd. Door zo'n aanpak stijgt het imago van een school juist. Het laat zien dat de school dit soort zaken serieus oppakt - en dat wij met maatwerk-afspraken veel voor een school kunnen betekenen."
Artikelen