Bron het Onderwijsblad Publicatiedatum 22.09.2007 Auteur Mandy Pijl
'Voor een knutselopdracht ga je naar Google'
Internet is een schatkamer vol lesideeën. Vooral leerkrachten uit het primair onderwijs zetten hun lessen en masse op het web. "Ik ben erg voor het delen van materiaal. Het is zonde als we afzonderlijk het wiel gaan uitvinden."
"Wie lesgeeft aan kleuters moet het zonder methoden doen. Ik kan me goed voorstellen dat een heleboel collega's die van de bovenbouw komen daar erg van schrikken. Toch werkte het bij mij anders. Toen ik van groep 5 naar de kleuters ging en ik met thema's moest gaan werken, schudde ik de lessen uit mijn mouw. Sterker nog, ik had veel meer ideeën dan ik kon uitvoeren. Om al die plannen toch ergens kwijt te kunnen, begon ik mijn website. In een zomervakantie leerde ik mezelf een site maken en zette ik alle thema's die ik had bedacht online.
Inmiddels staan er ruim veertig uitgewerkte thema's op mijn site, maar ook materialen voor de organisatie van een groep, zoals hoeken- en dagritmekaarten. Dat er veel behoefte is aan materialen en lessuggesties voor de onderbouw, blijkt uit de hoge bezoekersaantallen en de vele reacties die ik krijg van leerkrachten die mijn ideeën in hun eigen groep toepassen. Die populariteit is het mooiste compliment dat ik kan krijgen.
Dat collega's veel gebruikmaken van wat ik bedenk, vind ik begrijpelijk. Ik doe mijn inspiratie ook op op websites van anderen en pas hun ideeën aan mijn eigen groep aan. Zo zou iedereen het moeten doen, maar dat gebeurt helaas niet altijd. Op internet heerst een vreselijke graaicultuur. Het gebeurt wekelijks dat een leerkracht me e-mailt met het verzoek om iets bij een thema te bedenken. Een ideetje wil ik best kwijt, maar ik ga natuurlijk geen kant-en-klare thema's op verzoek leveren.
Ik snap best dat niet iedereen met hetzelfde gemak een thema bedenkt. Het vraagt behoorlijk wat van je ontwerpcapaciteiten om zonder methode een zinvolle lessenserie op te zetten. Een thema moet immers meer zijn dan een aaneenschakeling van activiteiten, je moet een duidelijk doel hebben.
Om collega's te helpen een thema op te zetten, heb ik op mijn site ook een stappenplan staan dat aangeeft hoe ik te werk ga als ik een thema bedenk. Daarmee lukt het een ander ook heus wel."
‘Stagiairs vragen of ik dé juf Hannah ben'
Hannah de Haan (26) is leerkracht van groep 6 van basisschool Vondel in Roosendaal en heeft sinds 2004 www.juf-hannah.nl. De website trekt gemiddeld 1000 bezoekers per dag en bevat vooral lesmateriaal voor het zelfstandig werken, zoals werkbladen en domino's.
"Ik heb wel eens gedacht: En nu stop ik ermee. Vooral in het begin, toen ik nog erg met de lay-out worstelde, werkte ik wekenlang aan mijn site. In de zomervakantie zat ik dagen achter de computer. Inmiddels is de site zo'n succes, dat ik voorlopig zeker niet stop en hem al helemaal nooit van internet zal halen.
Op de pabo maakte ik voor het eerst met internet kennis en ik was meteen enthousiast. Ik was benieuwd of het moeilijk was om zelf een website te maken. Omdat ik toch wat werkbladen had liggen die ik voor mijn studie had gemaakt, maakte ik er een onderwijspagina met lesmateriaal van.
Als leerkracht verzamel je door de jaren heen heel wat werkbladen en ander materiaal. Veel collega's hebben ordners vol. Dat krijg ik niet voor elkaar, ik ben een regelrechte chaoot. Papieren materialen belanden bij mij op een stapel. Ik raak het overzicht snel kwijt. Op de computer werkt dat anders. Ik vind het heerlijk om er mappen aan te maken en er mijn documenten over te verdelen. Digitaal is het gewoon gemakkelijker en overzichtelijker. En als je alles op de computer hebt staan, is het een kleine stap om het op internet te zetten.
Ik ben erg voor het delen van lesmateriaal. We moeten niet afzonderlijk het wiel gaan uitvinden, dat is zonde van onze tijd. Ik begon met alleen eigen werkbladen, maar heb inmiddels een aantal ‘hofleveranciers' die me hun materialen e-mailen, zodat ik ze op mijn site kan zetten.
De bezoekersaantallen blijven oplopen. Dat motiveert enorm, net als de reacties die ik krijg. Ben jij dé juf Hannah, vragen stagiairs geregeld. Dat vind ik een geweldig schouderklopje."
‘Mijn ideeën moeten iets toevoegen aan het muziekonderwijs'
Bart Dijkstra (40) staat voor groep 7 van basisschool Wormerwieken in Wormer en maakt sinds 2005 www.meesterbart.net. Gemiddeld bezoeken zo'n 150 mensen per dag de site waar hij muzieklesideeën op zet en eigen cd's met kinderliedjes verkoopt.
"Muziek is de rode draad in mijn leven sinds de middelbare school. Het enthousiasme van de muziekdocent daar werkte zo aanstekelijk, dat ik aan musicals en andere muzikale uitvoeringen ging meedoen en uiteindelijk een eigen band oprichtte. Na het uiteenvallen van de groep ben ik in mijn eentje verder gegaan.
Ik maak vooral kinderliedjes over van alles wat op mijn pad komt. Zo schreef ik voor de mannen die wekelijks de containers naast mijn lokaal kwamen legen Het vuilnismannenlied. Door hun kabaal was lesgeven niet mogelijk, maar zingen wel. Dus zongen de groep en ik dat lied als ze kwamen.
Mijn website is een manier om mijn ei kwijt te kunnen, maar ook om collega's tot muzikale activiteiten in de klas uit te lokken. Muziek wordt vaak ingezet om ideeën te verwoorden, om de tekst voor een musical aan te leren of om inhoud te geven aan een viering in de hal. De lessen zijn erg tekst- en zanggericht.
In mijn klas is muziek veel meer. Door ze muziek te laten uitvoeren wil ik kinderen een stuk beleving meegeven en verlegenheid bij ze wegnemen. Muziek is bovendien een goed middel om een groepswerkstuk te maken. Kinderen moeten tegenwoordig leren zelfstandig te werken. Prima, maar je zou daardoor bijna vergeten hoe belangrijk het is om met elkaar iets van de grond te tillen en dat je daarvoor moet leren rekening met elkaar te houden.
Ik heb niet de illusie dat collega's na het bekijken van mijn lesideeën meteen met partituren aan de slag gaan. Maar wel dat ze op een andere manier invulling gaan geven aan de muziekles. Een bezoeker van mijn site mailde me onlangs dat hij dat inderdaad had gedaan. Hij schreef dat hij na het uitvoeren van een paar lesideeën nu meer met liedjes kan. Zo'n reactie vind ik ontzettend waardevol. Je zou denken dat het onmogelijk is om iets toe te voegen aan het muziekonderwijs, maar het kan dus wel."
‘In december schieten de bezoekersaantallen omhoog'
Lisette Vermeeren (35) staat voor groep 4 op basisschool de Hofstee in Etten-Leur en is sinds 2001 de juf achter www.juflisette.nl. Haar site trekt gemiddeld zo'n 200 tot 300 bezoekers per dag en herbergt een schat aan ideeën voor handvaardigheidlessen.
"Knutselen en tekenen zijn mijn favoriete vakken. Ik kan er mijn ei helemaal in kwijt en ik heb ideeën te over. Gelukkig maar, want ik wil niet elk jaar dezelfde knutselopdrachten doen. Er is altijd wel een broertje of zusje van een leerling die eerder in mijn groep zat. Voor diegene is het niet leuk als hij knutselt wat zijn broer of zus ook al heeft gemaakt.
Ik hield voor mezelf altijd al lijstjes bij van de lessen die ik had gedaan, en op mijn computer bewaarde ik foto's van de eindresultaten. Toen ik met bewondering de sites van twee andere leerkrachten bekeek, kwam ik op het idee om het allemaal op internet te zetten. Ik vond het een uitvinding om mijn lessen voortaan op die manier te kunnen delen.
Uit de bezoekersaantallen bleek al snel dat er veel vraag was naar lessuggesties voor handvaardigheid. In een mum van tijd had ik een paar honderd bezoekers per dag. Rond sinterklaas en kerst was het met 500 bezoekers per dag zelfs zó druk, dat de site uit de lucht ging doordat ik te weinig serverruimte had.
Ook peuterspeelzaalleidsters, moeders en pabostudenten maken dankbaar gebruik van mijn site. Dat weet ik uit de vele reacties die ik per e-mail krijg. Tussen de complimenten zit ook wel eens een hulpvraag, zoals onlangs van een student die het niet lukte om een krab te vouwen. Ik heb haar toen een gevouwen exemplaar opgestuurd. Hartstikke leuk om een ander op die manier te helpen.
Natuurlijk vind ik het niet raar als collega's met mijn lessen aan de haal gaan. Vroeger haalde je je ideeën toch ook uit de knutselboeken van de bieb? Die tijd is geweest, nu google je, en je bent klaar. Ik vind het alleen maar leuk als collega's rond moederdag over de gang lopen met printjes van mijn site. Ik ga een juf Lisette maken, zeggen ze dan. Geweldig toch?"
Artikelen